Приветствую Вас Гость | RSS Вторник
2026-03-17, 4:51 AM
Хотите $$$ ?
Форма входа
Главная страница Регистрация Вход Поиск по новостям
Меню сайта
Календарь новостей
«  Ноябрь 2006  »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930
Друзья сайта
Наш опрос
How is My site?
Всего ответов: 12
Начало » 2006 » Ноябрь » 10 » Буюк Темур сири ёки куп йилги афсонанинг хакикатга айланиши.
Буюк Темур сири ёки куп йилги афсонанинг хакикатга айланиши.
Малик Каюмов, СССР халк артисти бизни давримизгача хаёт булган ва Амир Темур кабрини очилишида катнашган ягона катнашчи:

-Хаммаси ушандан кейин бошланди, уша вактда 41 йилларни бошларида мен хали деярли бутун Тошкентда ягона булган ёш, бошловчи оператор эдим. Шунинг учун хам буюк сохибкирон кабрини очишда катнашишга муваффак бўлган эдим.
1 июнда биз Самаркандга етиб келдик. 2 хафта мобайнида техник асбобларни олиб келиб уларни урнатдик. Ер тагида ишлашга тугри келганди ушанда.

-Умуман ковлаш ишлари 16 июньда бошланганди, -деб гапини давом эттиради Малик Каюмов. -Биринчи буюк Темурнинг угиллари Шохрух ва Мироншохнинг кабрларини казидик. 18 июньда эса -унинг набиралари Мухаммад -Султон ва Улугбекнинг кабрлари казилди.

-Шу вактда экспедиция аъзоларининг тарих манбаларига нисбатан шубхалари йукола бошлади. Чунки купчиликка маълумки Амир Темурнинг набираси Улугбекнинг боши диний фанатлар томонидан олинганлиги. Шунда курдикки хакикатдан хам Улугбекнинг боши танадан ажралган, ва кандайдир темир курол билан урилганлиги текшириш давомида аникланганди.

-Ва нихоят 19 санада энг оламшумул вокея юз бериши керак эди: Буюк Амир Темур кабринининг очишни бошладик. Эсимда бор комиссия аъзоларидан бири шаркшунос олим Семёнов, устихон устидаги ёзувни таржима килди: "Мени бу дунё, у дунё безовта килган хар кимса хурликка учрайди ва халок бўлади". Бу ёзув ўкилганидан сўнг куплар кулиб юборди, ва "бизни куркитолмайсан!" дейишди. Лекин хаммамизнинг юрагимизда безовталик бор эди.

-Амир Темур угиллари ва набиралари кабрларидаги устихонларни биз хеч кандай кийинчиликсиз очган эдик. Сохибкирон устихонини очаётганимизда эса асбобимиз синиб кетди. Сингандаям шунчалик синдики, уни тузатиб бўлмасди. Ёрдам чакиришимизга тўгри келди. Анчагина кийинчилик билан устихон устидаги ёпкични сурдик. Ёпкични сурганимиздан кейин яна бир тусикни олиб ташлашимизга тўгри келди. 20 июньда эса, устихонни бутунлай очдик ва тўсатдан хамма ёк атиргулга ва яна кандайдир ёкимли ис хамма жойга таркалиб кетди.

-Устихон ичида яна бир устихон бор эди, лекин буниси оддий ёгочдан ясалган эди. Уни куришимиз билан хамма ёкни ёритиб турувчи прожекторлар тусатдан учиб колди... -Малик Каюмов бир дакика жим бўлиб колди. -60 йил бўлди, мен уша дакикани уйлашим билан, бутун танам жимирлаб кетади. Фронтда шунча кийинчиликлар ва дахшатлардан утиб бунчалик безовталанмайман. Хаттоки бошликлар хам асабийлаша бошлади, ва ёрукликни тезрок ўрнатишни талаб кила бошлашди. Бечора чирокчи хеч аклига сигдиролмасди, ун марталаб текширилган прожекторларга нима бало бўлганини. Машъалалар ва керосин лампалар ёкилди. Улардан чикаётган тутундан хамма жой коронги тутунга тулиб, дим бўлиб кетди, нафас олиш кийинлашган эди.

Малик Каюмов озгина хаяжондан кейин:
- Чирокчи прожектор ва бошка ускуналарни ухшатаётганди. Вактдан фойдаланиб якин атрофдаги чойхонага кирдим, карасам у ерда 3 кариялар утирибди, деб гапини давом эттирди Малик Каюмов. Утирган карияларга караб, улар бир бирига худди ака -укалардек ухшашлигини пайкадим. Улардан унча узок булмаган жойга утирдим, пиёла ва чойнак олиб келишгандан сунг, кариялардан бири менга караб:
"Углим, сен Амир Темур кабрини очишни кузлаётганлардан бириб булсанг керак?" Мен булсам "худди шундек" дегандек бошимни чайкадим ва "Ха мен бу экспедицияда энг каттасиман, менсиз бу ердаги инсонлар хеч ким!" деб билмаган холатда мактаниб куйдим.
Хазил билан куркувни енгмокчийдим. Карасам, кариялар жавобимга хумрайиб олишди. Менга савол берган кария, мени ёнига чакирди. Олдига бордим, карасам кулида эски, кулда ёзилан, араб тилидаги китобни ушлаб олган. Кария эса ёзувли каторни бармоги билан курсатиб: "Мана кара, углим, бу китобда нима ёзилган. "Кимки Буюк Темур кабрини безовта килса, ёвуз уруш рухини озодликка чикариб юборади. Шундан сунг шанаканги конли ва куркинчли уруш буладики, бундай урушни инсоният асрлаб курмаган.""
Малик Каюмов кариялардан узи билан боришни ва китобни экспедиция рахбарларига курсатишни суради.
Карияларни олдига Айний ва Семёнов чикишди, ва китобни кулларида айлантириб: "Булмаган гап! Отахонлар боринглар, халкни каердаги булмаган гаплар билан куркитманглар!" Лекин отахонлар кетишмади, ва илтимос килишда давом этишди: "Уйлаб куринглар! Амир Темур хокига тегинманглар!" Шунда Айний шохни олдида карияларга караб удагайлади. Улар эса ортларига кайтиб кетишди...

Нихоят 21 июньда асбоблар узидан -узи ишлай бошлади. Бечора чирокчи ярим ярим кун кийналиб кетди. Ва бирданига...

Биз яна пастга, ер остига тушдик, кечаги бугувчи хиддан хеч вако колмаганди, -деб эслайди Каюмов. -Ёгоч устихонни очишди. Амир Темур жасади бальзамланган булсада, жасаддан факат скелет колган эди. Шундан олимлар жасад Амир Темурники эканлигини аниклашди.

Макола Насим Содиков томонидан таржима килинди.

Просмотров: 1911 | Добавил: domla | Рейтинг: 5.0 |
Всего комментариев: 1
1 Nikeman  
0
Rahmat birodar.

Имя *:
Email *:
Код *:

Copyright Domla Corporation © 2006